Οδοιπορικό στον Πόντο, 2004

Ξηρανθήτω ημίν ο λάρυγξ εάν επιλαθώμεθά σου ω Πάτριος Ποντία γη. (Λεωνίδας Ιασονίδης)

Να ξεραίνεται η γούλα μ’ αν ανασπάλλω την πατρίδα μ’, τον Πόντον (Κώστας Π. Μαυρόπουλος)

Οι συγκινήσεις του πρώτου οδοιπορικού τον Ιούνιο του 1997, είναι ανεπανάληπτες. Όμως ένα ταξίδι στα ιερά χώματα του Πόντου πάντα έχει τις συγκινήσεις και τον ενθουσιασμό του. Συνάντησα φίλους Ποντιόφωνους που είχα γνωρίσει στο πρώτο οδοιπορικό αλλά γνώρισα και καινούργιους. Η χαρά αμφοτέρων δεν περιγράφεται. Και η προθυμία τους να μας ξεναγήσουν σε μέρη που μόνο από περιγραφές γνωρίζουμε, συγκινητική.

Στο δεύτερο οδοιπορικό μου προσπάθησα να καλύψω -όσο αυτό γινόταν- όσα κενά άφησα από το πρώτο. Δεν το κατάφερα 100% αλλά σε μεγάλο βαθμό. Έψαξα και επισκέφθηκα τον παλιό ναό του Αγίου Φιλίππου, που για ένα διάστημα υπήρξε και μητροπολιτικός ναός της Τραπεζούντας. Όπως οι περισσότεροι ναοί έτσι κι αυτός μετατράπηκε σε τζαμί με την ονομασία Kudrettin Camii. Οι προσθήκες και άλλων κτισμάτων κάλυψαν σε μεγάλο βαθμό την εμφάνιση του παλιού ναού. Έτσι ο επισκέπτης μόνο τον τρούλο μπορεί να δει. Ο ναός του Αγίου Φιλίππου βρίσκεται στους πρόποδες του Μίθριου όρους (Ποζ-τεπέ) πάνω από το λιμάνι της Δαφνούντας.

Ο τρούλος του Αγίου Φιλίππου.

Μια άλλη εκκλησία που διασώζεται είναι του Αγίου Ανδρέα. Τζαμί κι αυτή με την ονομασία Molla Siyah Camii. Βρίσκεται εντός των τειχών των Μεγαλοκομνηνών. Στην πρόσοψη της άλλοτε εκκλησίας του Αγίου Ανδρέα και δίπλα στην είσοδο έχουν προσθέσει ένα κτίσμα και αν κατάλαβα σωστά χρησιμοποιείται ως αποχωρητήριο.

Η πρόσοψη του Αγίου Ανδρέα με την προσθήκη μπροστά (αποχωρητήριο;)

Μια άλλη εκκλησία που επισκέφθηκα είναι του Αγίου Ακίνδυνου η οποία βρίσκεται στο δρόμο που οδηγεί από την Τραπεζούντα στο Κανλικά. Το Κανλικά είναι ένα από τα λεγόμενα «σιμοχώρια» της Τραπεζούντας και ήταν η γενέτειρα του πατέρα μου. Έχει υποστεί και αυτή προσθήκες και σήμερα λειτουργεί ως τζαμί με την ονομασία Kucuk Fatih Camii. Η δε συνοικία ονομάζεται Κιντινάρ μαχαλεσί.

Η άλλοτε εκκλησία του Αγίου Ακίνδυνου με τις προσθήκες της.

Στο Κανλικά, τη γενέτειρα του πατέρα μου, επισκέφθηκα δύο φορές το άλλοτε σπίτι του παππού μου. Για την ακρίβεια τα δύο από τα τρία σπίτια. Το τρίτο το γκρέμισαν πριν μερικά χρόνια και στη θέση του οικοδόμησαν νέο.

Το σπίτι του παππού στο Κανλικά, εγκαταλειμμένο στη φθορά του χρόνου

Το σπιτάκι αυτό ήταν μεγαλύτερο και το παραχωρούσε ο παππούς με ενοίκιο σε ένα αντρόγυνο (Σάββας και Ευγενία Πατσάκογλου) από την Τραπεζούντα που παραθέριζε τους καλοκαιρινούς μήνες στο Κανλικά.

Την ιστορική μονή της Παναγίας Σουμελά όταν την αντίκρυσα ανακαινισμένη χάρηκα αφάνταστα. Η ανακαίνιση των κελιών και η εξωτερική εμφάνιση είναι ικανοποιητική. Δεν μπορώ να πω το ίδιο και για τις αγιογραφίες που μάλλον κακοποιήθηκαν.

Η ιστορική μονή Σουμελά ανακαινισμένη το 2004.

Στο προηγούμενο οδοιπορικό του 1997  δεν ήταν στο πρόγραμμα επίσκεψη στην μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Ήταν όμως σ’ συτό και δεν θα το έχανα με τίποτα. Έτσι αφού φτάσαμε με μικρά πουλμανάκια, ντολμούς τα λένε οι Τούρκοι, μέχρι τους πρόποδες, συνεχίσαμε με τα πόδια από μονοπάτια. Μονοπάτια μέσα σε μια καταπράσινη διαδρομή με δέντρα και διάφορα λουλούδια και θάμνους. Η μονή αυτή είναι τελείως εγκαταλειμμένη και δεν γίνεται καμιά εργασία αναστήλωσης.

Ο Άγιος Γεώργιος ο Περιστερεώτας το καλοκαίρι του 2004.

11 Σχόλια to “Οδοιπορικό στον Πόντο, 2004”

  1. Sergios Says:

    Γεια σας. με πολύ ενδιαφέρον διάβασα όλα αυτά. Θέλω και εγώ να επισκεφτώ την Τραπεζούντα και γι’ αυτο την μελετώ με πάρα πολλές λεπτομέρειες μέσω Διαδικτύου. Με τις οδηγίες σας έμαθα και τώρα ξέρω ποιοι είναι και πού βρίσκονται όλοι οι ναοί της Τραπεζούντας.
    Αν γνωρίζετε πού βρίσκεται το κτήριο της Τράπεζας Φωστιρόπουλου στην Τραπεζούντα;
    Στο Google Earth κοντά στο Καλινκά βρήκα αυτό
    http://www.haydikaradenize.com/f73/cephanelik-trabzon-929/
    Μήπως ξέρετε τι είναι;

  2. mavrokos Says:

    Το κτίριο όπου στεγαζόταν η Τράπεζα Φωστηρόπουλου βρίσκεται στην οδό Uzun Sokak (Μακρύς δρόμος). Είναι ο εμπορικότερος δρόμος της Τραπεζούντας. Ξεκινώντας από την πλατεία Μεϊντάν και βαδίζοντας προς τα δυτικά, βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του δρόμου και σήμερα στεγάζεται σ’ αυτό η Αγροτική Τράπεζα.
    Το κτίσμα που βρήκατε στο Google Earth ονομαζόταν Πύργος της Ειρήνης και μάλλον κατασκευάστηκε και ανήκε στην αυτοκράτειρα Ειρήνη την Παλαιολογίνα (1340-1341). Βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του δρόμου που οδηγεί από την Τραπεζούντα προς το Κανλικά. Σήμερα είναι γνωστό με την ονομασία Cephanelik (Οπλαποθήκη). Ονομάστηκε έτσι γιατί χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη πυρομαχικών κατά την πολιορκία της Τραπεζούντας από τους Ρώσους.

  3. Sergios Says:

    Γεια σας και πάλι! Ευχαριστώ πολύ για τη βοήθεια. Ασχολούμαι λίγο με φωτογραφία, γι’ αυτό θέλω να μάθω όλα με λεπτομέρειες. Απ’ ότι κατάλαβα στο κτίριο της τράπεζας Φωστηρόπουλου βρίσκεται η τούρκικη αγροτική τράπεζα. Μήπως ξέρετε πώς λέγεται στα τούρκικα; Στο Google Earth δεν βρήκα την φωτογραφία του.
    Βλέπω ότι ξέρετε αρκετά καλά την Τραπεζούντα. Πώς τα μάθατε όλα; Ξέρω ότι υπάρχουν οδηγοί του Σ.Καλεντερίδη για Ανατολικό και Δυτικό Πόντο. Έχω και άλλες ερωτήσεις. Τι άλλα γνωστά ελληνικά κτίρια ή αξιοθέατα σώθηκαν στην Τραπεζούντα (ξέρω για την έπαυλη Καπαγιαννίδη και Οικία του Θεοφυλάκτου που είναι τώρα Μουσείο Τραπεζούντας). Και πώς μπορώ να τα βρω;
    Μήπως σώθηκε το κτήριο της τράπεζας Καπαγιαννίδη, οικία του Φωστηρόπουλου;
    Ξέρετε γιατί το 1930 γκρεμίστηκε ο Ναός του Αγίου Γρηγόριου;
    Έχω και άλλες ερωτήσεις για τα Πλάτανα, Κερασούντα, Ορντού και Σαμψούντα για να μάθω τι σώθηκε εκεί.
    Ευχαριστώ εκ των προτέρων.
    Σέργιος
    Κρασνοντάρ Ρωσίας
    (είναι απέναντι στην Τραπέζούντα από την άλλη πλευρά της Μαύρης θάλασσας)

  4. Sergios Says:

    Υ.Γ. Aν ενδιαφέρεστε, μπορώ να σας πληροφορήσω για τα ελληνικά χωρία στις παραθαλάσσιες περιφέρειες Ρωσίας που έχουν σήμερα πολύάρηθμο ποντιακό στοιχείο.
    Σέργιος

  5. mavrokos Says:

    Αγαπητέ Σέργιε χαίρομαι που τα γραφόμενά μου μπορούν να φανούν χρήσιμα σε κάποιους συμπατριώτες μου. Θα απαντήσω – εφόσον γνωρίζω -σε κάθε ερώτημά σου. Η Αγροτική Τράπεζα στα τουρκικά λέγεται Ziraat Bankesi. Ένα σπουδαίο αξιοθέατο είναι το περίφημο Φροντιστήριο Τραπεζούντας που σήμερα λειτουργέι πάλι ως εκπαιδευτήριο με την ονομασία Anadolu Lisesi.
    Σχεδόν όλοι οι ναοί μετατράπηκαν σε τζαμιά. Η εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου βρισκόταν σε περίοπτη θέση και κοντά στην θάλασσα. Όσες παρεμβάσεις και μετατροπές κι αν γίνονταν δεν θα άλλαζαν τη φυσιογνωμία της και θα έδειχνε στα διερχόμενα πλοία ότι πρόκειται για χριστιανικό ναό. Αυτός ήταν ο λόγος που κατεδαφίστηκε.
    Κάθε πληροφορία για χωριά με ελληνικό-ποντιακό πληθυσμό είναι ενδιαφέρουσα και θα αξιοποιηθεί όπως πρέπει. Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου στο mail μου:mavrokos@hotmail.com.

  6. Βεατρίκη Σωτηριάδου-Καυκαλά Says:

    Μήπως θα μπορούσε κάποιος να μου δώσει μερικές πληροφορίες; Θέλω να βρω πληροφορίες για τον προ-πάππο μου και το σπίτι του στη Σαμψούντα.Το όνομά του ήταν Δημήτριος Μαλαματίδης,ήταν έμπορος με δικά του καράβια και το σπίτι του ήταν ένα τετραόροφο αρχοντικό χτισμένο δίπλα στη θάλασσα στη Σαμψούντα.Απ’ότι έμαθα από κάποιον θείο που πήγε εκεί πριν πολλά χρόνια, μένει εκεί ο Κατής(νομίζω έτσι λέγεται ο Τούρκος Δικαστής). Θα μου κάνετε μεγάλη χάρη αν μου δώσετε κάποια στοιχεία.Ευχαριστώ

  7. zafer Says:

    İyi akşamlar. Trabzonu seven arkadaşların fotoğraflarını paylaştığı ve yorum yaptığı bir sayfamız var. Rum ve Ermeni komşularımızın katkıları ile dahada renkleneceğini düşünüyorum. http://www.facebook.com/?ref=home#!/home.php?sk=group_108079095946806&ap=1

  8. Nikolaos Efkarpidis Says:

    Καλησπέρα σας !! Είμαι ο Νικόλαος Ευκαρπίδης και είμαι Πόντιος. Ο ένας προπαππούς μου είναι από την Τραπεζούντα και ο άλλος από την Κερασούντα. Συγκεκριμένα αυτός που είναι από την Τραπεζούντα, είναι από χωριό Κατσέα. Δεν το έχω βρει το χωριό ακόμα. Μήπως μπορείτε να με βοηθήσετε αν ξέρετε κάτι παραπάνω ;
    Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.

  9. Zafer Says:

    Sayın Nikolaos Efkarpidis eğer biraz ayrıntı verebilirseniz köyünüzü bulmak mümkün olabilir. Mesela hangi ilçedeydi, hangi köye yakındı yada orada oturan Müslüman komşularınızın aile ilakabı ne idi gibi

  10. Zafer Says:

    Fostropulo kardeşlerin iş yeri Semerciler caddesinin girişindedir. Halen ayaktadır.

  11. mavrokos Says:

    Zafer teşekkürler

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: